راهنمای جامع استفاده از دوربين و تجهيزات پرتونگاری صنعتی

 

مقدمه :

حصول اطمينان از صحت عملکرد دوربينهای پرتونگاری و تجهيزات جانبی آن, به منظور حفاظت پرتوکاران, مردم, و محيط زيست در برابر خطرات ناشی از اين تجهيزات بسيار حائز اهميت می باشد. هدف اين است که کليه نيازمنديهای ضروری جهت رعايت استاندارد های توصيه شده فراهم باشد.

1- هدف :

هدف اصلی اين مجموعه عبارت است از :

ارائه راهنماييهای لازم جهت آماده سازی و بکار گیری صحیح و ایمن دوربين های پرتونگاری صنعتی رايج در کشور به منظور بالا بردن عمر مفید دوربین و تجهیزات جانبی آن و به حداقل رساندن سوانح ناشی از کاربرد غلط و خرابی اين تجهيزات.

2- حيطه کاربرد  :

اين راهنما برای دوربينهای پرتونگاری رايج در ايران نظير دوربين گامامت مدل TSI , TI, TIF ,TIFF دوربينهای تکاپس مدل 660B ,660 و دوربينهای سنتينل مدل 880 (Sigma & Delta) ارائه شده است.

3-  تعاريف :

تعاريف مورد استفاده در اين راهنما عبارتند از :

پرتوکار :

شخص حقيقی است که برابر مقررات قواعد کار با پرتو در پرتونگاری صنعتی واجد صلاحيت علمی و فنی برای تصدی مشاغل مرتبط با پرتو را دارا می باشد.

پرتوگيری (EXPOSURE) :

عمل يا شرايط قرار دادن يا قرار گرفتن درمعرض تابش پرتو . پرتوگيری می تواند  شامل پرتوگيری خارجی (از منابع خارج بدن) يا پرتوگيری داخلی (از منابع داخل بدن )باشد. پرتوگيری را ميتوان به صورت پرتوگيری عادی یا پرتوگيری بالقوه, يا به صورت پرتوگيری شغلی, پزشکی و مردم و در شرايط مداخله به صورت پرتوگيری اوراژانس يا ممتد طبقه بندی نمود.

ته هلدر ( Female Connector) :

قسمتی از نگهدارنده چشمه که به سر فنر کنترل از راه دور وصل شده  و بدين وسيله حرکت نگهدارنده چشمه در فاصله محفظه پرتودهی تا نوک دستگاه کنترل از راه دور کنترل می شود.

چشمه بسته :

ماده پرتوزايی که درون يک محفظه مسدود جای گرفته , يا ذرات آن کاملا به هم متصل و جامد باشند. به طوری که در اثر فرسايش يا اشتباهات قابل پيش بينی, مواد پرتوزا در کاربرد مورد نظر نشت کنند.

دزيمتر محيطی :

وسيله ای است که جهت اندازه گيری آهنگ دز در محيط کار با پرتو بکار می رود.

دوربين پرتونگاری :

به وسيله ای اتلاق می گردد که چشمه پرتوزای استاندارد در داخل حفاظ آن قرار گرفته و با متعلقات و تجهيرات ايمنی مناسب, ضمن نگاهداری ايمن چشمه درهنگام کار امکان انتقال آن را به نقطه پرتودهی و بصورت کنترل از راه دور فراهم می نمايد.

سانحه:

هر اتفاق غير عمدی در اثر خطای انسانی, نقص تجهيزات و يا ساير رويدادها به طوری که پيامد و يا احتمال آن از نقطه نظر حفاظت و ايمنی قابل چشم پوشی نباشد.

قسمتهای مختلف دوربين پرتونگاری

 

سر فنر: 

قسمتي از فنر كنترل از راه دور كه به نگهدارنده چشمه (هلدر) وصل شده و توسط آن حرکت نگهدارنده چشمه (هلدر) در فاصله محفظه پرتودهی تا نوک دستگاه کنترل از راه دور کنترل می شود.

قسمت ايمنی خودکار :

قسمتی از سيستم ايمنی دستگاه که در صورت باز بودن دستگاه يا عدم عملکرد صحيح قفل, از جابجايی نگهدارنده چشمه جلوگيری می نمايد.

کپسول چشمه :

ماده پرتوزايی که درون يک محفظه مسدود جای گرفته يا ذرات آن کاملا به هم متصل و  جامد باشند بطوری که در اثر فرسايش و اشتباهات قابل پيش بينی مواد پرتوزا در کاربرد مورد نظر نشت نکنند.

کرنک یا کنترل از راه دور (Remote Control) :

وسيله ای که چشمه يا چشمه های بسته راديوگرافی گاما را  برای پرتودهی از فاصله دور فعال می سازد.

لوله هدايت ( Guide Tube ) :

لوله قابل انعطاف يا صلب که جهت هدايت نگهدارنده چشمه از محفظه  پرتودهی به وضعيت پرتودهی بکار می رود و شامل اتصالات بين محفظه پرتودهی و نوک پرتودهی می باشد .

محفظه پرتودهی (Exposure Container ) :

محفظه ای که جهت کنترل پرتودهی ناشی از پرتوهای  گامای گسيل شده از يک يا چند چشمه بسته راديوگرافی صنعتی در سطح استاندارد استفاده می شود.

نگهدرانده چشمه (Source Holder) :

وسيله نگهداری حمل و اتصال که توسط آن حرکت چشمه يا  چشمه های بسته در فاصله محفظه پرتودهی تا نوک دستگاه کنترل از راه دور کنترل می شود.

ساختمان کلی نگهدارنده چشمه از اجزاء زير تشکيل شده است :

 

کپسول حاوی چشمه راديواکتيو بسته ( Sealed Source) بدنه در دوربينهای کانال S معمولا فنر قابل انعطاف و در دوربينهای کانال مستقيم جهت جلوگيری از نشت پرتوزا از جنس حفاظ می باشد.

 توپی نگهدارنده ( Stop ball )  

ته هلدر و ضامن سر فنر (Source assembly connector)

کپسول حاوی چشمه راديواکتيو در يک انتها و توپی نگهدارنده فولادی و ته هلدر در انتهای ديگر فنر انعطاف پذير نصب شده است. وظيفه توپی نگهدارنده, فعال سازی مکانيزم قفل عقب دستگاه و نگهداری نگهدارنده چشمه در شرايطی ايمن ميباشد. با اتصال سر فنر کرنک به ته هلدر و ضامن سر فنر مربوطه توانايی رفت و بر گشت برای نگهدارنده چشمه ايجاد میشود.

نوک پرتودهی (Exposure Head) : وسيله است که چشمه بسته راديوگرافی را در وضعيت پرتودهی مورد نظر قرار میدهد .  

4- اصول کار  دوربین رادیوگرافی

دستگاه کامل رادیوگرافی گاما شامل قسمتهای زیر می باشد :

–      محفظه پرتودهی (دوربین) با هلدر

–      لوله هدایت (گاید تیوپ)

–      کنترل از راه دور (کرنک)

توجه : در زمان کار با دستگاه باید توجه و دقت خاص بعمل آید !   

4-1- اصول کار محفظه پرتو دهی (دوربین رادیوگرافی)

محفظه پرتو دهی دوربین رادیوگرافی شامل حفاظ اورانیوم تهی شده و جعبه فولادی با دسته و پایه ها می باشد. وقتی هلدر در وضعیت ایمن قرار دارد کپسول چشمه در مرکز کانال دوربین قرار دارد. کپسول چشمه بامواد حفاظ در تمام اطرافش محصور شده است. مکانیزم ایمن هلدر از آزاد شدن ناخواسته هلدر از وضعیت ایمن ولغزش از محفظه پرتو دهی (دوربین) جلوگیری می کند. مکانیزم ایمن نگهدارنده تنها زمانی ازقفل باز می شود که حفاظ پرتودهی (دوربین) و کنترل از راه دور (کرنک) درست وصل شده باشند.

بعداز اتصال کنترل از راه دور (کرنک) و حفاظ پرتودهی (دوربین)، قفل دوربین باید باز شود. در این وضعیت هیچگونه افزایشی در میزان آهنگ پرتو ایجاد نمی شود.

اگرغلاف پرتودهی (لوله هدایت – گاید تیوپ) و کنترل از راه دور (کرنک) متصل نشده باشند ، دو انتهای کانال چشمه باید با درپوش ها (کپ ها) درقسمت عقب وجلو بسته باشند. این کار باعث جلوگیری از ورود خاک و زیانهای مکانیکی می شود.

4-2- اصول کارلوله هدایت (گاید تیوپ)

کار لوله هدایت (گاید تیوپ)، هدایت ایمن چشمه به وضعیت کاری وبازگشت مجدد چشمه بداخل شیلد اورانیوم است. اجزای کامل کار لوله هدایت (گاید تیوپ) عبارتنداز : رابط لوله هدایت (11) لوله هدایت (12) و نوک پرتودهی (ترمینال چشمه – پیپت) و کلیماتور. نوک پرتودهی و کلیماتور میتواند با استفاده ازیک رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) و یا کانکشن که کارخانه سازنده تهیه نموده مستقیما” به محفظه پرتودهی (دوربین) متصل شود. وقتی به محفظه پرتودهی (دوربین) وصل می شود رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) یکی از موانع مکانیزم قفل نگهدارنده چشمه (هلدر) را آزاد می کند. لازم است انتهای قسمت جلو لوله هدایت را به نوک پرتودهی یا به کلیماتوری متصل به نوک پرتودهی  بسته شود.

4-3- اصول کار کنترل از راه دور (کرنک)

کار کنترل از راه دور (کرنک) راندن هلدر به خارج محفظه نگهدارنده (دوربین)، از درون لوله هدایت (گاید تیوپ)، به محل پرتودهی می باشد. در طراحی استاندارد طول کنترل از راه دور (کرنک) 10متر می باشد. اجزای کنترل از راه دور (کرنک) شامل : رابط کنترل از راه دور (کوپلینگ عقب) ، شلنگ کرنک ، کابل کنترل (فنر) وجعبه دنده (گیربکس) می باشند . وقتی کنترل از راه دور (کرنک) به محفظه پرتودهی (دوربین) وصل می شود یکی از موانع مکانیزم قفل نگهدارنده چشمه (هلدر) را آزاد می کند. کار کرنک روی جعبه دنده (گیربکس) انتقال هلدر به محل پرتودهی می باشد.

 

                     جدول 1- طول کنترل از راه دور( کرنک ) در ازاء کابل کنترل ( فنر)

طول  کنترل از راه دور ( شلنگ کرنک )

طول کل کابل کنترل ( فنر کرنک)

5 متر

4.50 متر

10 متر

9.60 متر

15 متر

14.16 متر

 

4-4- اصول کارقفل دوربین

قفل اتوماتیک دوربین شامل چندین وسیله ایمنی است که مستقل از یکدیگر کار می کنند.ثابت و محکم گرفتن هلدر در داخل محفظه پرتودهی (دوربین) که مانع حرکت ناخواسته هلدر میشوند. قبل از قرار گرفتن هلدر در وضعیت پرتودهی سه اتصال باید انجام گرفته باشد:

1- رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) به محفظه پرتودهی (دوربین)

2- کابل کنترل (فنر) به هلدر

3- رابط کنترل از راه دور(کوپلینگ عقب)  به محفظه پرتودهی (دوربین)

این سه مرحله باید تکمیل شود تا بتوان با ایمنی کامل قفل را باز کرد.

در سیستم های قفل اتوماتیک (پازیلاک) این سه مرحله باید تکمیل شود تا به محض اینکه قفل باز میشود، اهرم بازکننده را فشار داد تا مکانیزم ایمنی خودکار (نشانگر “باز” (قرمز)) بطور کامل آزاد شود. بعد از خارج کردن و برگرداندن هلدر مکانیزم اتوماتیک قفل بطور خودکار هلدر را بلوکه نموده وآنرا در وضعیت ایمن (نشانگر”بسته”(سبز)) نگه می دارد.

5- کار با دستگاه رادیوگرافی صنعتی با گاما

5-1- راه اندازی، بستن محفظه پرتودهی (دوربین)

راه اندازی و کار با محفظه پرتودهی (دوربین) مسئولیتهای زیادی را برای پرسنل دربردارد. اپراتور باید جدا از دانش تکنیکی کافی باید “مونیتورینگ فردی پرتو” را رعایت نماید.

قبل از راه اندازی، محفظه پرتودهی (دوربین) باید در وضعیت ایمن و بسته باشد. بدین منظور برحسب ماهیت کاری که قراراست انجام گیرد وسایل مختلفی موجود می باشند. بستن دستگاه باید بگونه ای انجام شود که محفظه پرتودهی (دوربین) در وضعیتی محکم قرار داشته وامکان افتادن تصادفی آن نباشد.

5-1-1-  تست قبل از راه اندازی

صرفه نظر از نگهداری انجام شده بوسیله کارخانه سازنده و بازرسی توسط افراد ذیصلاح، اپراتور باید اطمینان یابد که دستگاه در شرایط کاری است. اپراتور مسئول آماده نمودن دستگاه برای کار مطلوب است.

برای انجام این تستها باید تجهیزات هشداردهنده پرتو روشن ورادیومترهای محیطی درشرایط آماده وروشن باشند. قبل و بعد از هربار استفاده، عملکرد دوربین باید کنترل گردد.

تستهای کاری زیر باید انجام شود تا اطمینان حاصل گردد که, کليه نيازمنديهای ضروری جهت رعايت استانداردهای توصيه شده فراهم است.

5-1-1-1- در رابطه با محفظه پرتودهی (دوربین)

–  قفل نمیتواند باز شود مگر اینکه لوله هدایت (گاید تیوپ) محکم متصل باشد.

–  لوله هدایت (گاید تیوپ) رانمیتوان برداشت مگر اینکه قفل بسته باشد.

–  در سیستم های دارای قفل اتوماتیک (پازیلاک) وقتی محفظه دوربین قفل است اهرم عمل کننده نمیتواند عمل کند.

–  شکاف ته هلدر  (ball cup) فرسوده، خم یا خراب نباشد.

–  تا هلدر و کابل کنترل (فنر) از راه دور جفت نشوند، کنترل از راه دور نمیتواند به محفظه پرتودهی(دوربین) متصل شود.

–  پلاک مشخصات به محفظه پرتودهی (دوربین) نصب واطلاعات صحیح دارد.

5-1-1-2-  در رابطه با لوله هدایت (گاید تیوپ)

–  نوک پرتو دهی (پیپت) و رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) درست به لوله هدایت وصل هستند.

– انتهای نوک پرتو دهی (پیپت) آنقدر فرسوده نیست که امکان در رفتن نا خواسته چشمه به خارج باشد.

–  رابط لوله هدایت تغییر شکل نداده ومیتواند بطورکامل به محفظه پرتودهی (دوربین) جفت شود.

–  لوله هدایت ترک، گیر یا … ندارد.

5-1-1-3- در رابطه با کنترل از راه دور(کرنک)

–  هیچگونه گیر یا خرابی درمحل پرس سر فنر به کابل کنترل (فنر) وجود ندارد.

–  سرفنر هیچگونه فرسودگی و ترک ندارد، تغییر شکل نداده ومیتواند بطور کامل به هلدر وصل شود.

–  رابط کنترل از راه دور (کوپلینگ عقب) بطور کامل وصل شده، تغییر شکل نداده ومیتواند بطور مطمئن به قسمت عقب محفظه پرتودهی (دوربین) وصل شود.

–  جعبه دنده (گیربکس) و کابل کنترل (فنر) بدون در رفتن ولغزش میتوانند کار کنند.

–  گیربکس با نیروی معمول دست (30 نیوتون) به راحتی کار کند.

 

توجه : اگر اشکالاتی  مشاهده شد، باید فورا” از قسمت نگهداری وتعمیر کارخانه سازنده یانماینده مجازش (نمایندگی سرویس) درخواست تعمیر و نگهداری شود.

5-1-2-  اتصال لوله هدایت (گاید تیوپ)

درپوش حفاظتی (کپ) جلو را بردارید. برای این کار درپوش حفاظتی (کپ) رادر جهت محوری به عقب بکشید. برای جلوگیری از آلودگی درپوش (کپ) یا شکستن زنجیر، درپوش حفاظتی (کپ) رابه داخل پریز نگهدارنده درپوش حفاظتی (کپ) وارد نمائید. لوله هدایت (گاید تیوپ) را بوسیله رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) به محفظه دوربین وصل کنید.

جهت حفاظت دربرابر اشعه پرتونگار باید تا آنجا که موقعیت خاص سایت اجازه میدهد از لوله هدایت (گاید تیوپ) کوتاه تری استفاده نماید. در بسیاری موارد میتوان نوک پرتو دهی (پیپت) را مستقیما به محفظه پرتودهی (دوربین) متصل نمود.

طول معمول لوله هدایت (گایدتیوب) 1, 2, 3, 5 و یا 10 متر میباشد. لوله هدایت (گاید تیوپ) باید همیشه کوتاهتر ازطول برگشت کابل کنترل (فنر) باشد (به جدول 1 مراجعه نمائید) زیرا این لازمه جلوگیری از خارج شدن کابل کنترل (فنر) از جعبه دنده (گیربکس) است. هلدر باید بصورت مطمئن به موقعیت پرتودهی برسد.

جهت جلوگیری از خروج ناخواسته (هلدر)، رابط لوله هدایت (گاید تیوپ) و نوک پرتو دهی (پیپت) باید همیشه محکم به لوله هدایت (گاید تیوپ) پیچ شوند. لوله هدایت تا آنجا که ممکن است باید بطور صاف قرارگیرد. اگر نیاز به کار در فاصله دورتری می باشد، لوله هدایت (گاید تیوپ) باید طوری حفاظت شود که جلوشکستگی یا خم شدن آن گرفته شود. نباید شعاع انحناء از دایره ای به محیط خودش (لوله هدایت یا گاید تیوپ) بیشتر شود. تا جائیکه ممکن است باید جلوی زیانهای بالقوه مثل برخورد با اشیای داغ، درها، ریل راه آهن، جاده و غیره گرفته شود.

 

5-1-3- اتصال کنترل از راه دور (کرنک)

کنترل از راه دور (کرنک) باید به قسمت عقب محفظه پرتودهی (دوربین) وصل شود. ابتدا درپوش حفاظتی (کپ عقب) را درآورید. برای جلوگیری از آلودگی روی درپوش (کپ) یا شکستن زنجیر، درپوش حفاظتی (کپ عقب) را در داخل پریز نگهدارنده اش وارد نمائید. کنترل ازراه دور (کرنک) را از دور پایه اش باز و صاف روی زمین قراردهید. جهت حفاظت دربرابر اشعه لازم است هنگام کار، حداکثر فاصله را بین (دسته کرنک) و محفظه پرتودهی (دوربین) ایجاد نمائید. شلنگ کرنک نباید پیچ بخورد. ازعوامل بروز خرابی مثل اشیاء داغ، درها، ریل راه آهن، جاده وغیره باید جلوگیری نمود.

برای اتصال کنترل از راه دور (کرنک) کابل کنترل (فنر) را باید از رابط کنترل از راه دور (کوپلینگ عقب) تاحدود 2 سانتیمتربطرف بیرون حرکت داد. این کار با گرداندن دسته کرنک در جهت عقربه ساعت باید انجام شود، سپس سر فنر را بداخل شکاف ته هلدر فشار دهید درجهت محوری وارد نموده و محکم فشار دهید تا وصل شوند.

هشدار : کابل کنترل ( فنر ) در محل اتصال  به سرفنر خم نشود.

مونتاژ سرفنر و هلدر

حالا باچرخاندن دسته کرنک در جهت عکس عقربه ساعت، رابط  کابل کنترل (فنر) بطرف عقب حرکت می کند. غلاف خارجی کوپلینگ عقب را در مقابل نیروی فنر بطرف عقب ول کنید و وقتی غلاف درچنین وضعیتی نگه داشته شد کوپلینگ عقب میتواند به سادگی به انتهای عقب محفظه (دوربین) وصل شود. کوپلینگ عقب وقتی از نیروی فنر آزاد میشود بطور خودکار جفت می شود. اگر شکاف ته هلدر به سر فنر وصل نمی شود اتصال مابین (کوپلینگ عقب  و محفظه دوربین) غیر ممکن است.

اتصال رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو)

با بازرسی چشمی کنترل کنید که لوله هدایت (گاید تیوپ) و کنترل ازراه دور (کرنک) درست وصل شده اند یا نه .

5-1-4- کلیماتور (محدود کننده شعاع پرتو)

با پیشرفت چشمگیردر حفاظت در برابر اشعه ، محدودکننده های (کلیماتورهای) مختلفی توسط کارخانه های سازنده برای (کنترل) زمان پرتودهی تهیه شده است و فاکتورهای حفاظ 99.5% را ایجاد می نماید. جنس آنها از تنگستن و یا سرب است.

کلیماتورهای متصل شونده زیر ازجمله انواع موجود می باشند :

– انتشار پانورامیک  360 درجه      ( از موارد کاربرد : بازرسی محیطی شیارها )

– انتشار دایرکشنال   60 درجه      ( از موارد کاربرد : مثل بازرسی دوجداره ها )

– انتشار دایرکشنال   90 درجه       ( از موارد کاربرد : مثل بازرسی دوجداره ها )

کلیماتورهای را میتوان با رابط لوله هدایت (کوپلینگ جلو) که غلاف پیچ دار دارند مستقیم به محفظه پرتودهی (دوربین) متصل کرد. این کار از نظر حفاظت دربرابر اشعه ایده آل است چون کمترین فاصله پرتودهی را برای چشمه فراهم می کند. اگر این روش عملی نیست انتهای لوله هدایت را به کلیماتور متصل کنید و مطمئن شوید که تمام فاکتورهای هدایت چشمه محکم پیچ شده اند.

توجه : انتهای جلوئی لوله هدایت باید همیشه به نوک پرتودهی (پیپت) مربوطه بسته شده باشد . اینکار از خروج ناخواسته هلدر جلوگیری میکند. 

5-2- رفت و برگشت هلدر

مطمئن شوید که محوطه تحت کنترل پرتو بطور کامل محصور شده است. هیچکس حق ورود به این منطقه را ندارد. قفل را درصورتیکه کنترل ازراه دور ولوله هدایت نصب شده اند باز کنید. هلدر دراین حالت آزاد می شود. در سیستم های اتوماتیک (قفل پازیلاک) نشانگر وضعیت چشمه ازحالت “بسته”(سبز) به وضعیت “باز”(سبز) میچرخد. قفل واهرم را باید به آرامی  بچرخانید. اگر چنین نشد باید مکانیزم را کنترل نمود.

هشدار: حالا دستگاه آماده کار است. هلدر آزاد شده ومی تواند بیرون بیاید.

فاصله پرتودهی برحسب طول لوله هدایت (گاید تیوپ) متفاوت است. باگردش سریع کرنک در جهت عقربه ساعت چشمه به وضعیت فعال در می آید. برای جلوگیری از ضربه به نوک پرتودهی (پیپت) گردش در آخرین دور رفت دسته کرنک  باید به آرامی صورت گیرد. باشمارش دورهای دسته کرنک میتوان این فاصله را تخمین زد. با یک گردش کامل کرنک،  چشمه حدود 25 سانتیمتر حرکت می کند. یعنی برای خروج یک متر کابل کرنک ( فنر ) دسته کرنک را باید 4 دور کامل بچرخانید.

وقتی زمان پرتودهی تمام شود، با گردش سریع کرنک درجهت عکس عقربه ساعت چشمه به سر جای خود برمیگردد. برای جلوگیری از فشار وارده به سر فنر و ته هلدر (موجب ترک خوردگی، خوردگی و نهایتا” در رفتن ناخواسته سر فنر از ته هلدر می شود) گردش در آخرین دور برگشت دسته کرنک باید به آرامی صورت گیرد. باز هم با شمارش دورهای دسته کرنک میتوان این فاصله را تخمین زد.

توجه : شمارش تعداد دورهای دسته فنر در رفت و برگشت باید مساوی باشد. این راهکار قبل از  مونیتورینگ محیطی ما را از برگشت چشمه به داخل دوربین مطمئن می کند. حتی در حدود نیم دور چرخش کمتر را جدی بگیرید، این یعنی عدم قرار گرفتن چشمه در موقعیت دوربین. برای اینکه مطمئن شویم که چشمه در وضعیت ایمن است از رادیومتر محیطی استفاده نمائید.

استفاده از کنترل از راه دور بریده و تعمیر شده ممکن است منجربه کوتاه ترشدن کابل کنترل (فنر) از لوله هدایت (گاید تیوپ) شود. آنوقت حرکت چشمه به محل پرتودهی ممکن است باعث در رفتن کابل کنترل (فنر) از چرخ دنده (گیربکس) شود. دراین حالت چشمه نمیتواند به محفظه پرتودهی (دوربین) برگردد. برای جلوگیری ازاین آسیب یک ضامن مارپیچی درانتهای کابل کنترل (فنر) نصب شده است.

هشدار : وقتی کرنک را برای برگرداندن چشمه به حالت ایمن درجهت مخالف عقربه ساعت  می چرخانید اگر احساس مقاومت کردید نیروی بیشتری بکار نبرید. اینکار باعث شکستن چرخ دنده در جعبه دنده (گیربکس) می شود !

5-3- تکمیل کار ، قفل کردن محفظه پرتودهی (دوربین)

اگر چشمه در وضعیت ایمن قراردارد، جهت کنترل از رادیومتر محیطی استفاده نمائید. آهنگ دز در سطح محفظه (دوربین) نباید از 2mSv/h بیشتر باشد. اگر بیشتر باشد باید طبق دستورالعمل اورژانس عمل نمائید.

5-4- قطع ارتباط لوله هدایت (گاید تیوپ) و کنترل از راه دور (کرنک)

رابط لوله هدایت را از محفظه پرتودهی جدا کنید. برای این کار رابط لوله هدایت را درجهت محوری فشاردهید. غلاف خارجی کنترل از راه دور را به عقب بکشید طوریکه قسمت مرکزی رابط بیرون آید. حدود 2cm از کابل کنترل (فنر) باید دیده شود. حالا میتوان کابل (فنر) را ته هلدر جدا نمود .

هشدار : کابل (فنر) درمحل سرفنر خم نشود !

مطمئن شوید که انتهای کابل کنترل (فنر) حدود 5cm از رابط کنترل ازراه دور (کوپلینگ جلو) جلوافتاده درغیر اینصورت وقتی برای انبارکردن (جمع کردن) پیچیده میشود تحت کشش اضافی قرار می گیرد. لوله هدایت (گاید تیوپ) وکنترل از راه دور (کرنک) باید با درپوش های اضطراری (کپ ها) بسته شوند.

5-5- محفظه پرتودهی (دوربین) را برای حمل و نگهداری درانبار آماده نمائید.

قفل باید بسته شود. درپوش های (کپ ها) جلو وعقب را بگذارید. برای جابجائی داخلی هم باید درپوش های حفاظتی (کپ ها) بسته باشند. کلید قفل باید جدا ازمحفظه دوربین نگهداری شود.

تذکر : هرگز دستگاه را در زمانی که آماده کار است وکنترل از راه دور (کرنک) و لوله هدایت (گاید تیوپ) به آن متصل میباشند و یا حتی زمانی که قفل دوربین باز است حرکت ندهید. اگر در چنین وضعیتی حمل شود ممکن است چشمه به بیرون از حفاظ خود افتاده و پرتوی بیش از حد ایجاد می کند.

برنامه کامل آموزش  شامل بحث هایی درزمینه عملکرد ، مراقبت ونگهداری همچنین اندازه گیری هایی که درصورت نقص فنی باید انجام شود ،  بشکل تئوری وعملی می باشد. ترس ،غفلت و عدم مهارت پرسنل می تواند موجب نقص و سوانح پرتويی درهنگام کار با دستگاه رادیوگرافی صنعتی گردد.

شرکت ستاره صنعت پرتو ایرانیان, تولیدکننده و عرضه کننده تجهیزات و مواد مصرفی آزمون های غیرمخرب (رادیوگرافی صنعتی و …)


 

2 نظر برای «راهنمای استفاده از دوربين و تجهيزات پرتونگاری صنعتی»

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *